dinsdag 31 december 2019

You can't always get what you want

De laatste dag van 2019. Ik kwam mezelf opnieuw tegen dit jaar. Een moment van reflectie.

Lastige patronen die een mens, dus ook mij, elke keer weer parten spelen. In mijn geval is dat te veel verantwoordelijkheid nemen, denken iets op te moeten lossen terwijl ik dat niet kan, zeker niet alleen. Steeds alert zijn. Alles goed willen doen, het liefst vandaag nog. Het is mijn kracht maar ook mijn valkuil.

Maar ook teveel betrokken raken bij (de sores van) anderen. Anderen van wie je houdt, of in jouw leven langskomen. 

Of teveel verwachten van anderen, dat nooit kunnen ontvangen en daar kribbig over zijn. En in combinatie met de andere dagelijkse dingen, die gewoon moeten gebeuren, kan dat net iets teveel worden. Chagrijnig, boos, uitgeput, verdrietig en opgefokt.

Het zijn patronen waar ik me steeds meer van bewust ben.

Maar dan....

Er mee leren omgaan, loslaten wat niet van jou is. Een prachtig cliché. We weten het vaak wel. Vooral voor een ander. Maar ik ben ik. En ik moet het doen. Daar zit echt wat in. Ik bedoel: om daar nu zelf eens serieus een begin mee te maken.

En de kunst is om daarmee de lat eens niet te hoog te leggen. De tijd daarvoor te nemen. Als een proces, met vallen en opstaan. Steeds een beetje sterker worden. Zonder perfect te hoeven zijn.

Mijn moeder zei het vroeger al: Je doet wat je kunt, meer kun je niet. Een rustgevende gedachte. Met daarbij de onmisbare support van degene die het dichtst bij me staat.

You can't always get what you want. Mick Jagger zingt het op nummer 292 van de Top 2000. Soms doet dat pijn maar het is ook een wijsheid die relativeert.

Dat kan ik. Gelukkig steeds beter. 







maandag 23 december 2019

Bij mijn moeder in Zuidlaren

Ik steek de sleutel in het slot. Via de gang neem ik links de deur naar de woonkamer. Ze zit niet in de stoel. Bij de haard ligt haar verzameling boeken, de krant, haar IPad en haar telefoon. Ik kijk om het hoekje in de achterkamer. Niemand te zien. Ik loop terug naar de gang en ga voor de deur van het toilet staan. „Zit je hier?” roep ik. Geen reactie. Ik loop naar de slaapkamer en werp een blik in de badkamer. Niks te zien. Ook de keuken is leeg.

Dan maar even de trap op naar boven. Ik check de kamers. Geen teken van leven. Vreemd, haar auto staat er wel. Misschien is ze even aan de wandel? Maar ik ken mijn moeder. Met dit schijtweer gaat ze niet naar buiten als het niet hoeft.

Ik loop weer naar beneden. Halverwege de trap zie ik twee donkerblauwe laarsjes onder een hippe broek. Stokstijf als een standbeeld. Als ik verder loop kijken we elkaar recht in de ogen. Ik begin te lachen. „Ik hoorde gestommel en dacht: ’wat zullen we nou beleven' ”, zegt ze. „Waar zat je?” vraag ik. „Ik zat op de wc in de badkamer.” Daar had ik gekeken maar blijkbaar niet goed genoeg. „Nou, wat doen we voor leuks? Wil je thee?”, gaat ze verder.
We lopen even naar de slaapkamer. „Dat je mij niet zag."

„Ik heb nog steeds last van mijn kuit”, vertel ik. Ze pakt een tube smeersel uit de la en zegt: „Dit smeer ik op mijn knie. Baat het niet, het doucht ook niet. Probeer het maar een tijdje.” Ik ga op haar bed zitten. Met mijn broek op de enkels wrijf ik de koele gel over mijn pijnlijke kuit. „Dat moet je hier niet doen”, zegt ze. „Waar moet ik het dan wel doen?” vraag ik. „Nou, in de kamer, daar is het warm”, grinnikt ze.

Even later zitten we aan de thee. Haar Instagramaccount moet opnieuw op haar IPad worden geactiveerd. Met een qr- code. Maar dan moet eerst Whatsapp worden geopend op haar telefoon.  Dan naar Instellingen en via Whatsapp Web de code scannen. Zoals altijd zegt ze: „Ik ben te oud voor die ongein.” Zoals altijd bestrijd ik dat. Ze was al een heel eind. Alleen het laatste stapje maakte ik af.


Ze laat me een boek over onderduikverhalen zien en zegt: „Deze moet Maarten (mijn oudste zoon) ook eens lezen, ik zal het met Kerst tegen hem zeggen.” Ik vertel over de autobiografie ‘Uit het Zuiden’ van Carine Crutzen. Ik hoorde er over op de radio, op weg hier naartoe. Een verhaal over haar besef wees te zijn en welke herinneringen dit uit haar jeugd oproept. „Ik heb nog een boekenbon liggen, zullen we even bij Bruna kijken?”, stelt ze voor. Onder de paraplu lopen we richting de winkel. We staan even stil bij de kranten in het rek. „Oh, hier ligt nog een Dagblad met Dokter Denker. Die is (mijn) Peter gisteren vergeten te kopen”, zeg ik. „Je kunt die van mij wel meekrijgen”, reageert mijn moeder, terwijl ze over de drempel loopt. Maar dat vind ik niet zo’n goed idee. 

Met het Dagblad, het boek van Crutzen en een boek over Ede Staal lopen we richting de HEMA. Mijn moeder wil graag warme handschoenen want ze heeft altijd koude handen. Ze koopt een paar zwarte. Ze lijken een beetje op die van mij. Ze doet ze direct aan. Na een broodje bij Bakker Feenstra gaan we weer naar huis. „Wat is het hier altijd lekker warm”, zeg ik als ik de kamer binnenstap. We kijken de aflevering van Zembla terug. Over de dubieuze kunstverkoop van de Oranjes. Na de uitzending klapt ze haar IPad dicht. „Dat ze zich niet schamen.", zegt ze.  

Ik wil nog even naar de winkel voor een paar boodschappen. Samen rijden we naar de gloednieuwe mega AH op het voormalige terrein van de Prins Berhardhoeve. Een lange zoektocht in de winkel levert uiteindelijk bijna alles op wat ik moet hebben.

„Eigenlijk is er niks aan die grote winkels”, zegt ze als we de auto weer opzoeken. Ik zet haar af op 10 meter lopen van haar huis. „De groetjes aan iedereen”, hoor ik haar nog zeggen als ze uitstapt. In de regen rijd ik naar Leek.

’s Avonds krijg ik een berichtje van haar op mijn telefoon: ‘Je hebt je handschoenen en die tube zalf op tafel laten liggen’. Tja. Dat zal ik wel gedaan hebben toen ik van de chocola snaaide. Dat staat altijd zo uitnodigend op tafel en als je ervan eet vergeet je de rest. In gedachten zie ik haar blik waarin te lezen is dat ik altijd wel iets vergeet. En ik moet erom lachen. 

                                                     
 

zondag 20 oktober 2019

Parfum tot in Tokio

„Kun jij eens een stukje schrijven over parfumwolken tijdens het hardlopen?” , zucht collega Elly als ze mijn kantoor binnenkomt. De verrijdbare kruk is gewillig. Ze ploft neer en nestelt zich naast me. 

„Input voor een column, altijd leuk!” grijns ik. „Dus vertel!” „Nou, dan ben je aan het hardlopen en dan heb je al moeite met ademen en dan komt zo'n zeventigplus-parfum-mevrouw de broodnodige lucht vervuilen. En altijd van die goedkope. Ik verdenk die types er ook nog van dat ze hun incontinentie ermee willen verbloemen. Niet normaal. Zo'n lucht van hier tot Tokio.” 

„Zo, en nu ga ik weer wat doen.” Ze pielt nog even aan de pannenkoekplant op het bureau van mijn collega en weg is ze. 

Elly loopt drie keer per week hard. Ooit deed ik dat ook toen ik haar leeftijd had. Ze heeft net als ik een zoon die Maarten heet en groeide op in Leek. Nog voordat ik daar terecht kwam was zij al richting stad vertrokken om te gaan studeren.  

Maar toch: Leeksters onder elkaar, ons kent ons, ouwe jongens krentenbrood en meer van dat soort clichés.

Mocht ik ooit weer eens een rondje langs de Tolbertvaart rennen dan prijs ik mij gelukkig. Want parfumluchten zijn daar niet. Daarvoor moet je echt in Groningen zijn. Of in Tokio. 

Ik lees net op internet dat pannenkoekplanten de lucht zuiveren. Wellicht een ideetje voor Elly. 









woensdag 2 oktober 2019

Ineke kereltje


Ik bouwde vroeger hutten van planken en  spijkers. Ik droeg altijd rubberen laarzen als ik buiten speelde. Mijn vader noemde mij 'Ineke kereltje' als ik weer eens thuis kwam met modder aan de handen.

Ik wist niet wat genderneutraal was maar ik koos per definitie niet voor het zogenaamde meisjesspeelgoed. In ieder geval speelde ik nooit met poppen, barbies vond ik saai en kralen rijgen was niet aan mij besteed. Over haken en breien maar te zwijgen. Door mijn zweethanden werd het breilapje tijdens de handwerkles zo stijf als cement. Het was zo erg dat mijn moeder het weer gladjes moest breien.

Ik denk dat genen een grote rol spelen bij voorkeur, ook in het bepalen van de voorkeur voor speelgoed. En als iedereen die keuze nou eens overlaat aan het kind zelf en daar verder geen oordeel over heeft is er weinig aan de hand. Welk kind gaat er met auto's spelen als het daar niets mee heeft? Welk kind wil roze dragen als het die kleur haat? Het gaat mis als de ouders die keuze voor het kind gaan maken of die keuzes afremmen. Als een jongen een vervelend lachje van zijn vader krijgt als hij met een barbie wil spelen. Of dat een moeder verdrietig is als haar dochter niet van glitters houdt.

Volgens minister van Engelshoven moet het rolbevestigende element van het speelgoed verdwijnen. Prima als de rolbevestiging wordt doorbroken maar dan bij de volwassenen zelf. Dus uitgaan van de voorkeur van het kind en niet gaan bepalen wat wel en niet kan. Dan is er niks mis met een jongen die wil timmeren en een meisje dat wil tutten. Of een meisje met een bouwhelm en een jongen met een prinsessenjurk. Uiteindelijk gaan die opgelegde normen toch niet werken en worstelt het kind zich vanzelf los. Maar nog mooier is het als dat gevecht helemaal niet nodig is.

Overigens vond ik de benaming van 'Ineke kereltje' een groot compliment. Geen blauwe plekken aan overgehouden dus. 😀








donderdag 26 september 2019

De oude bril

Ik stap in de bus. Het gangpad staat vol met schooljeugd. Er zit geen beweging in de rij zodat ik dicht op de chauffeur moet gaan staan. De vrouw die na mij  instapt neemt plaats voor mij. „Iedereen blijft staan, die scholieren zijn niet goed opgevoed", mompelt ze voor zich uit.

Ik staar naar buiten en vraag me af of het waar is wat ze zegt. Kun je die conclusie trekken op basis van wat je hier ziet? Of is deze jeugd gewoon niet zo bezig met anderen en denkt deze jeugd er nu niet aan om naar achteren te lopen? Neemt het egocentrisme met het verstrijken van de jaren toe? Net als schofterigheid, geweld tegen hulpverleners en onverschilligheid? Kijkt de oudere generatie sowieso met een oude bril naar de jeugd en kun je de tijd die geweest is wel vergelijken met nu? „Vroeger hadden we respect voor de politie, nu kunnen ze een grote bek krijgen'', hoorde ik vandaag nog. Wellicht is dat zo maar vroeger kreeg je veel minder mee van wat er op straat gebeurde. Tegenwoordig wordt alles breed uitgemeten in de media en iedereen kan, dankzij het digitale tijdperk, daar direct een mening over spuien, De mondigheid is vast toegenomen maar dat is uiteraard iets anders dan verbaal geweld.

Ik ontsnap er uiteraard zelf ook niet aan. Want ook ik kijk met mijn 50 plus bril naar zaken van nu, naar nieuwe ontwikkelingen en vanuit mijn soms verouderde normen en waarden. Ik frons bijvoorbeeld wel eens als ik foto's of filmpjes van jongeren op sociale media voorbij zie komen waarvan ik me afvraag of ze te prikkelend zijn of toch prima kunnen. Misschien is dat de bekende generatiekloof en kun je niet spreken over goed of fout. De jeugd communiceert anders dan dat wij dat deden en heeft niet iedere generatie het recht, met uitzondering van geweld en asociaal gedrag, op eigen gewoontes? Dat proces is constant in ontwikkeling. Door nieuwe inzichten verruimt je blik en de jongere generatie zit daar midden in.

Over verruimen van die blik gesproken. Net nog stond ik te mopperen op de lettertjes op de pizza verpakking. Die worden steeds kleiner naarmate ik ouder word. Zal ook wel een generatieding zijn. Of toch tijd voor een nieuwe bril. 🤓



.
.


zondag 1 september 2019

De zomer begint pas


Begin september en de eerste kerstmarkt aankondiging op social media is een feit. Ik voel een licht verzet opborrelen. Gisteren was het nog zomer met dertig graden, nu worden we al weer richting december geduwd.

De pepernoten in de supermarkt negeer ik al een maand en ik doe nog regelmatig een poging om even in gedachten terug te gaan naar de vakantie op Corfu. Maar die lijkt mijlenver weg en het vakantiegevoel idem dito. Hoe krampachtig ik me ook wil vastklampen aan de zomerperiode, op een gegeven moment moet ik toch loslaten. En dat gebeurt ook zeker als de herfst zich aandient en het vechten tegen de zomermodus een zinloze strijd wordt. Maar de periode tussen het einde van de mooie dagen en de echte kale periode ervaar ik toch als een soort niemandsland. Een onbestemd gevoel en niet helemaal weten wat ik ermee aan moet. Als het dan eenmaal zo ver is kan ik me gelukkig overgegeven aan de warme kleren periode. Tot die tijd blijft het spartelen.

Kerst is leuk maar ik wil er begin september nog niet mee geconfronteerd worden. Bij de dag leven dan maar en mijn kop in het zand tot in ieder geval begin december. En alle kerstmedia tot die tijd skippen. Zaten we begin november vorig jaar niet in een korte broek? De zomer begint pas. 🌞




maandag 26 augustus 2019

Vriendschap en cafetaria's


Fietsen door de weilanden langs het Leekstermeer. De boeren zijn aan het hooien en de bootjes glijden door het water. De strontlucht in mijn neusgaten voert mij naar mijn kindertijd op het platteland. Ik krijg zin om een strootje tussen mijn tanden te nemen en mijn rubberlaarzen aan te doen.

De zon brandt op mijn huid. In de verte zie ik een kudde paarden die in hoog tempo over het gras rent. De lucht is alleen maar blauw en de witte zeilen op het meer steken daar prachtig tegen af.

De vrijheid die ik voel, als een kind dat de hele dag met zand en water speelt, maakt mij blij. Straks zie ik mijn vriendin die ik al bijna 45 jaar ken. Zij is mijn geschiedenis en ik realiseer mij hoe bijzonder het is dat wij elkaar nog steeds kunnen vinden en inspireren. Dat we kunnen lachen tot we tranen hebben en dat er niets tussen ons in staat. Ik neurie een liedje en probeer dit moment vast te houden.

De middag verloopt volgens verwachting. We treffen elkaar bij Paviljoen Pool bij Matsloot. Met onze voeten in het water voelen we ons als tieners bij het Schildmeer, waar we vroeger zwommen en mee mochten varen op de zeilboot van mijn oom.

Hoe goed we elkaar ook denken te kennen, toch is er iets wat we nog niet van elkaar wisten. Dat we ons beiden schamen als we in een cafetaria staan en onze bestelling doorgeven. Dat die mensen achter de toonbank er wel schande van zullen spreken. Dat we aangezien worden voor ongezond en nonchalant omdat we weer eens geen zin hebben om een fatsoenlijke maaltijd te maken. Dat dus.

In ieder geval zal een bezoekje aan de cafetaria nooit meer hetzelfde zijn. Van nu af aan is het gedeelde smart. Eén van de mooiste kernwaarden van een jarenlange vriendschap.